• Money Market

Τα Αρνητικά Επιτόκια & πώς μας επηρεάζουν

Ενημερώθηκε: 29 Νοε 2019

Τα μέτρα των αρνητικών επιτοκίων και της νομισματικής χαλάρωσης υιοθετήθηκαν από την ΕΚΤ το 2012, ως προσωρινές πολιτικές ανάγκης για να αντιμετωπιστεί η οικονομική κρίση, και φαίνεται να έκαναν τη δουλειά τους. Όμως έχουν ήδη περάσει 7 χρόνια από τότε, και τα "προσωρινά" αυτά μέτρα συνεχίζουν να είναι μαζί μας, με τον Draghi να ανακοινώνει νέα μείωση των βασικών επιτοκίων στην τελευταία του συνεδρίαση ως πρόεδρος της ΕΚΤ, και την διάδοχο του Christine Lagarde να δηλώνει ότι θα συνεχίσει την ίδια πολιτική.


Είναι η πρώτη φορά στην ιστορία που μεγάλες διεθνείς οικονομίες, όπως η ΕΕ και η Ιαπωνία, ακολουθούν αυτή την πολιτική για τόσα πολλά χρόνια, και κανείς δεν είναι ακόμα σίγουρος ποιες θα είναι οι μακροπρόθεσμες συνέπειες. Οικονομολόγοι, επιχειρηματίες και πολιτικοί συνεχίζουν να συζητάνε και να διαφωνούν, και μάλλον θα περάσουν πολλά χρόνια μέχρι να δοθεί μία οριστική απάντηση στο ερώτημα "τι συμβαίνει όταν τα δάνεια και οι καταθέσεις έχουν μονίμως αρνητικά επιτόκια;"


Όμως το φαινόμενο αυτό επηρεάζει και το δικό μας πορτοφόλι σε σημαντικό βαθμό, οπότε είπαμε να προσπαθήσουμε να το κάνουμε πιο κατανοητό στους αναγνώστες μας, που δεν διαθέτουν οικονομικά πτυχία. Και θα δούμε που υπάρχουν διαφορές ανάμεσα στις ευρωπαϊκές συνθήκες και την ελληνική πραγματικότητα.


Επειδή το όλα θέμα είναι αρκετά μεγάλο, θα το χωρίσουμε σε δύο μέρη: στο πρώτο μέρος θα κάνουμε μία γενική περιγραφή του θέματος των αρνητικών επιτοκίων, και θα συζητήσουμε πως αυτά επηρεάζουν τα δάνεια και τις καταθέσεις μας σήμερα. Στο δεύτερο μέρος θα προχωρήσουμε στο θέμα των επενδύσεων, και συγκεκριμένα πως επηρεάζονται οι μετοχές και τα ομόλογα στο νέο αυτό περιβάλλον.


Τι εννοούμε λέγοντας "αρνητικά επιτόκια";


Η νομισματική πολιτική της κάθε χώρας ξεκινάει από ένα σημαντικό νούμερο: το "επιτόκιο αναφοράς". Αυτό είναι το επιτόκιο με το οποίο η κάθε κεντρική τράπεζα, όπως η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα στην Ευρώπη ή η Federal Reserve στις ΗΠΑ, δανείζει στις επιμέρους εθνικές και εμπορικές τράπεζες, αλλά και στην κυβέρνηση της. Με βάση αυτό το επιτόκιο αναφοράς, οι εμπορικές τράπεζες υπολογίζουν τα δικά τους επιτόκια για τα δάνεια και τις καταθέσεις που προσφέρουν στους πελάτες τους. Και ταυτόχρονα οι κυβερνήσεις υπολογίζουν βάσει αυτού και τα επιτόκια για τα κρατικά ομόλογα και γραμμάτια τους, που πουλάνε σε ιδιώτες επενδυτές, άλλες τράπεζες, ακόμα και άλλες κυβερνήσεις.


Αυτό σημαίνει ότι με το επιτόκιο αναφοράς, η κεντρική τράπεζα ελέγχει πόσο χρήμα θα κυκλοφορεί σε μία οικονομία. Με ένα υψηλό επιτόκιο αναφοράς, οι εμπορικές τράπεζες έχουν πρόσβαση σε λιγότερα κεφάλαια για να τα διαθέσουν σε δάνεια, ανεβάζοντας αναγκαστικά και τα δικά τους επιτόκια. Ταυτόχρονα προσπαθούν να προσελκύσουν περισσότερες καταθέσεις από το κοινό, ανεβάζοντας και εκείνα τα επιτόκια. Το αποτέλεσμα είναι να κυκλοφορεί λιγότερο χρήμα στην αγορά, περιορίζοντας την κατανάλωση, την επιχειρηματική δραστηριότητα, και τον πληθωρισμό. Από την άλλη, μία μείωση του επιτοκίου αναφοράς θα φέρει τα αντίθετα αποτελέσματα: περισσότερα δάνεια με χαμηλότερα επιτόκια, περισσότερο χρήμα στην αγορά, μεγαλύτεροι μισθοί, υψηλότερος πληθωρισμός.


Έτσι βλέπουμε ότι οι κεντρικές τράπεζες χρησιμοποιούν το επιτόκιο αναφοράς ως έναν "θερμοστάτη" για την λειτουργία της οικονομίας.


Ένα τελευταίο σημείο είναι η σχέση ανάμεσα στα επιτόκιο αναφοράς μίας χώρας, και την ισοτιμία του νομίσματος στις αγορές συναλλάγματος. Μία άνοδος στα κεντρικά επιτόκια θα αυξήσει και τα επιτόκια στα κρατικά ομόλογα, τις καταθέσεις και τα repos, προσελκύοντας κεφάλαια από άλλες χώρες και αυξάνοντας την ισοτιμία του νομίσματος. Μία μείωση από την άλλη, θα μειώσει σταδιακά και την ισοτιμία.

Όλα αυτά υπό φυσιολογικές συνθήκες. Τι γίνεται όμως όταν τα πράγματα γίνονται τόσο δύσκολα που η κεντρική τράπεζα τολμάει να μειώσει το επιτόκιο αναφοράς κάτω από το μηδέν;


Σήμερα που το επιτόκιο αναφοράς της ΕΚΤ είναι -0,60%, για κάθε 100 εκατομμύρια που δανείζεται μία τράπεζα από αυτήν, θα πρέπει να επιστρέψει μόνο 99,6 εκατομμύρια. Έχουμε λοιπόν το περίεργο φαινόμενο, ένας δανειολήπτης να εξοφλεί λιγότερα χρήματα από όσα δανείστηκε αρχικά.


Στην ουσία δηλαδή, η κεντρική τράπεζα χαρίζει χρήμα!


Η προσδοκία της κεντρικής τράπεζας είναι ότι οι εμπορικές τράπεζες θα πάρουν αυτό το "τζάμπα" χρήμα, και θα το μοιράσουν μέσω χαμηλότοκων δανείων, τονώνοντας την πραγματική οικονομία. Το κατά πόσο αυτή η προσδοκία επαληθεύτηκε, είναι ένα μεγάλο θέμα που ακόμα απασχολεί τους ειδικούς, αλλά είναι πέρα από την συζήτηση μας.


Ας πάμε λοιπόν στο πρακτικό μέρος του άρθρου μας, για να δούμε πως όλα αυτά επηρεάζουν το δικό μας πορτοφόλι!


Δάνεια


Κάποιοι σίγουρα θα μας πουν τώρα: "Που τα είδες τα πολλά και φτηνά δάνεια; Εδώ στην Ελλάδα οι τράπεζες δεν δίνουν τίποτα σε κανέναν!" Και έχετε απόλυτο δίκιο, για δύο πολύ σημαντικούς λόγους:


Πρώτον: Το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ, όπου η κεντρική τράπεζα αγοράζει κρατικά και εταιρικά ομόλογα για να ρίξει χρήμα στην αγορά, εφαρμόζεται μόνο σε χώρες με υψηλή επενδυτική βαθμίδα ("investment-grade rating"), όπως αυτή περιγράφεται από τους διεθνείς οίκους αξιολόγησης όπως οι Moody's, Standard & Poors, Fitch και DBRS. Από την εποχή της οικονομικής κρίσης και μετά, η Ελλάδα και σχεδόν όλες οι εγχώριες εταιρείες έχουν πέσει κάτω από την βαθμίδα αυτή, και τα ομόλογα τους χαρακτηρίζονται ως κερδοσκοπικού τύπου ("speculative-grade" ή "junk") με υψηλότερο ρίσκο.


Αυτός είναι ο λόγος που όλες οι ελληνικές κυβερνήσεις από το 2012 και μετά, προσπαθούν πάση θυσία να πετύχουν την αναβάθμιση της χώρας σε "investment-grade".


Οι υπουργοί και οι τραπεζίτες ξέρουν πολύ καλά ότι μόνο έτσι θα "ανοίξουν οι κρουνοί" της ρευστότητας από την ΕΚΤ και τις διεθνείς επενδυτικές εταιρείες, χωρίς όμως να το έχουν καταφέρει ακόμα. Έως τότε, οι τράπεζες μπορούν να διαθέσουν νέα δάνεια μόνο από τα κεφάλαια των καταθέσεων τους, οι οποίες είναι ακόμα σε πολύ χαμηλό επίπεδο.


Δεύτερον: Τα δάνεια που δίνουν οι Ελληνικές τράπεζες, χωρίζονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες:


  • Σε αυτά που το επιτόκιο τους ορίζονται βάσει του δείκτη Euribor. Αυτός είναι ένα επιτόκιο αναφοράς βάσει του οποίου οι πιστωτικοί οργανισμοί στην Ευρώπη δανείζουν μεταξύ τους, και ακολουθεί από κοντά το βασικό επιτόκιο αναφοράς της ΕΚΤ που είδαμε παραπάνω. Στην Ελλάδα σχεδόν όλα τα στεγαστικά δάνεια, και πολλά ενυπόθηκα επιχειρηματικά και καταναλωτικά, είναι συνδεδεμένα με έναν δείκτη Euribor.

  • Σε αυτά που οι ίδιες οι εμπορικές τράπεζες καθορίζουν, βάσει της δικής τους πολιτικής. Τα καταναλωτικά δάνεια χωρίς εγγύηση, καθώς και οι πιστωτικές κάρτες, είναι οι πιο συνηθισμένες περιπτώσεις. Και εδώ οι τράπεζες δεν έχουν πολλά κίνητρα για να ρίξουν τα επιτόκια τους, αφού το ρίσκο για αυτές είναι ακόμα πολύ υψηλό, ο ανταγωνισμός ελάχιστος, και η ανάγκη τους να αυξήσουν τα έσοδα επιτακτική.

Έτσι λοιπόν βλέπουμε γιατί ενώ τα επιτόκια των στεγαστικών και των άλλων δανείων με εγγύηση μειώνονται συνεχώς τα τελευταία χρόνια, αυτά των πιστωτικών και των καταναλωτικών δανείων έχουν μείνει αμετακίνητα!


Μέσα σε αυτήν την κατάσταση, οι χαμένοι είναι φυσικά όσοι προσπαθούν να πάρουν ένα νέο δάνειο, αφού οι τράπεζες ακόμα "δεν έχουν σάλιο" για να δώσουν. Επίσης όσοι προσπαθούν να εξοφλήσουν κάποιο παλιό δάνειο ή υπόλοιπο πιστωτικής, δεν βλέπουν καμία βελτίωση στα επιτόκια των οφειλών τους, δυσκολεύοντας ακόμα περισσότερο την προσπάθεια τους.


Μπορεί τους τελευταίους μήνες να υπάρχουν κάποιες θετικές εξελίξεις, όμως οι καταναλωτές δεν θα δουν μεγάλες αλλαγές όσο οι τράπεζες δεν καταφέρνουν να εκκαθαρίσουν τα τεράστια ποσά "κόκκινων" δανείων που τους βαραίνουν, να αυξήσουν σημαντικά τις εγχώριες καταθέσεις τους, και να αποκτήσουν πρόσβαση στο πρόγραμμα QE της ΕΚΤ.


Υπάρχουν όμως και κερδισμένοι από τα αρνητικά επιτόκια σήμερα: όσοι είχαν πάρει παλιότερα κάποιο στεγαστικό ή άλλο δάνειο με κυμαινόμενο επιτόκιο Euribor. Εφόσον αυτοί συνέχιζαν να εξοφλούν κανονικά τις τακτικές δόσεις του δανείου τους, τα τελευταία χρόνια θα έχουν διαπιστώσει μία σημαντική μείωση στο μηνιαίο ποσό που πλήρωναν. Είναι χαρακτηριστικό ότι με τα αρνητικά επιτόκια, σχεδόν όλη η πληρωμή τους πηγαίνει προς την αποπληρωμή του αρχικού κεφαλαίου, με ελάχιστη επιβάρυνση από τόκους!


Αυτό σημαίνει ότι εφόσον έχετε την οικονομική ευχέρεια, η συγκυρία σήμερα είναι ιδανική για να εξοφλήσετε εν μέρει ή και ολόκληρο το δάνειο σας.


Οι τράπεζες είναι σήμερα πιο πρόθυμες από ποτέ να επαναδιαπραγματευθούν τις παλιές οφειλές σας με βάση τις πραγματικές σας δυνατότητες, σε συνδυασμό και με κάποιον από τους νέους αυτόματους μηχανισμούς εξυπηρέτησης οφειλών όπως ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός και η Πλατφόρμα Προστασίας Κύριας Κατοικίας. Με τη βοήθεια ενός οικονομικού σύμβουλού ή δικηγόρου, μπορείτε να σχεδιάσετε ένα μακροπρόθεσμο πλάνο για την εξόφληση των παλιών οφειλών σας. Και αυτός είναι ο καλύτερος τρόπος για να αξιοποιήσετε τα διαθέσιμα χρήματα σας, πάνω και πέρα από οποιαδήποτε επένδυση ή επιχειρηματικό σχέδιο σκέφτεστε.


Καταθέσεις


Αν τα πράγματα για τους Έλληνες δανειολήπτες σήμερα είναι κάπως ανάμικτα, όσοι έχουν (ακόμα) καταθέσεις στην τράπεζα συμφωνούν ομόφωνα: "Όλα τα επιτόκια έχουν πέσει στο μηδέν! Αφού λένε ότι θέλουν να γυρίσουμε τα λεφτά μας, γιατί δεν μας δίνουν κάποιο κίνητρο; Ρε άντε από δω, καλύτερα στο σεντούκι!"


Και εδώ έχετε ξανά δίκιο. Μάλιστα εάν εσείς απλά απορείτε, ο Γερμανοί είναι τόσο έξαλλοι με την πολιτική αρνητικών επιτοκίων της ΕΚΤ, που η (πάντα υπερβολική) εφημερίδα Bild κυκλοφόρησε πρόσφατα ένα άρθρο με τίτλο "Ο Κόμης Ντράγκιλα ξεζουμίζει τις καταθέσεις μας!"


Τα Γερμανικά νοικοκυριά έχουν το υψηλότερο ποσοστό αποταμίευσης στην ΕΕ, και τις μικρότερες συμμετοχές σε επενδυτικά προϊόντα. Για μία κοινωνία που έχει στο αίμα της την οικονομική σύνεση και καμία διάθεση για ρίσκο, το γεγονός ότι δεν αποκομίζει κανένα κέρδος για τις αποταμιεύσεις της αποτελεί "κόκκινο πανί".


Και εάν στην Γερμανία οι τράπεζες έχουν τεράστια αποθέματα καταθέσεων, εδώ στην Ελλάδα οι δικές μας τράπεζες υποφέρουν από την έλλειψη ρευστότητας που ξεκίνησε με την οικονομική κρίση, και κορυφώθηκε με την επιβολή των capital controls το καλοκαίρι του 2015. Όλοι οι ειδικοί συμφωνούν ότι όσο τα νοικοκυριά και οι εταιρείες κρατάνε τα κεφάλαια τους εκτός των τραπεζών, αυτές θα δυσκολεύονται να διαθέσουν περισσότερα δάνεια για να αυξηθεί η εγχώρια οικονομική δραστηριότητα.


Όμως και εδώ, οι τράπεζες έχουν τα χέρια τους δεμένα. Ακόμα και αν ήθελαν να προσφέρουν υψηλότερα επιτόκια στους πελάτες τους, είναι υποχρεωμένες να ακολουθούν και πάλι το επιτόκιο αναφοράς της ΕΚΤ (για την ακρίβεια, το "επιτόκιο διευκόλυνσης αποδοχής καταθέσεων", που τοκίζει τα κεφάλαια που οι επιμέρους εθνικές & εμπορικές τράπεζες διατηρούν στην ΕΚΤ). Εάν δεν το έκαναν αυτό, το κόστος λειτουργίας τους θα ανέβαινε υπερβολικά.


Ήδη κάποιες τράπεζες στην Ελβετία και στην Γερμανία σχεδιάζουν να επιβάλλουν προμήθειες αντί για τόκους σε λογαριασμούς με μεγάλα υπόλοιπα, μετακυλώντας το κόστος των αρνητικών επιτοκίων στους πελάτες τους!


Το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει σήμερα η ΕΚΤ, είναι οι πολύ χαμηλοί ρυθμοί πληθωρισμού και ανάπτυξης στην ΕΕ. Και το βασικό σκεπτικό της είναι ότι κρατώντας τα επιτόκια καταθέσεων στο 0%, οι καταθέτες θα προτιμήσουν να βάλουν τα χρήματα τους σε επενδυτικά και ασφαλιστικά προϊόντα, που θα τονώσουν την χρηματοδότηση των επιχειρήσεων, και έτσι και την οικονομική δραστηριότητα. Πολλοί ειδικοί σήμερα πιστεύουν ότι το σκεπτικό αυτό της ΕΚΤ ήταν λάθος, αλλά αυτό δεν μας απασχολεί τώρα.


Τι γίνεται λοιπόν με τις δικές μας καταθέσεις;


Οι τράπεζες στην Ελλάδα έχουν ανακοινώσει τους τελευταίους μήνες ένα μπαράζ μειώσεων στα επιτόκιά τους, προσπαθώντας να μειώσουν τις λειτουργικές ζημιές τους. Στους περισσότερους λογαριασμούς ταμιευτηρίου τα επιτόκια έχουν σχεδόν μηδενιστεί, ενώ ακόμα και σε προθεσμιακές μεγάλης διάρκειας για ποσά πάνω από €100.000, οι τόκοι δύσκολα ξεπερνούν το 0,7-0,8% σήμερα. Και πολλοί βλέπουν ακόμα με δυσπιστία τις ελληνικές τράπεζες, είτε λόγω του φόβου τους για την σταθερότητα του κλάδου, είτε επειδή έχουν απλήρωτες οφειλές προς την εφορία ή προσπαθούν να της κρύψουν αδήλωτα εισοδήματα.


Λογικό είναι λοιπόν όσοι διαθέτουν ακόμα κάποιο αξιόλογο ποσό σήμερα, να μην βλέπουν λόγο να το διατηρήσουν σε τραπεζικούς λογαριασμούς.


Από την άλλη βέβαια, οι ηλεκτρονικές συναλλαγές στην Ελλάδα αυξάνονται με ραγδαίους ρυθμούς, τόσο λόγω της ευκολίας που μας προσφέρουν το e-banking, οι χρεωστικές και οι πιστωτικές κάρτες, όσο και λόγω της εφορίας που προσπαθεί να περιορίσει την κυκλοφορία του "μαύρου" χρήματος και την φοροδιαφυγή. Και έχουμε ήδη συζητήσει πως τα εργαλεία αυτά μπορούν να μας βοηθήσουν να χειριστούμε το πορτοφόλι μας, γλυτώνοντας μας πολύτιμο χρόνο και κούραση στις συναλλαγές μας.


Όμως όσο χρήσιμος είναι ένας τραπεζικός λογαριασμός για τις καθημερινές μας συναλλαγές, τόσο μικρό είναι το όφελος μας διατηρώντας τις αποταμιεύσεις μας σε αυτόν. Μπροστά στο πρόβλημα αυτό, και με δεδομένη την αδυναμία τους να αυξήσουν τα προσφερόμενα επιτόκια, οι τράπεζες προσπαθούν να δελεάσουν τους καταθέτες με άλλα μέσα:

  • Κάποιες έχουν συνδέσει τα καταθετικά προϊόντα τους με προγράμματα επιβράβευσης που προσφέρουν εκπτώσεις και άλλες παροχές στους πελάτες τους. Με το άνοιγμα ενός νέου λογαριασμού προθεσμίας, ή την διατήρηση ενός συγκεκριμένου ποσού σε αυτό, ο πελάτης παίρνει ένα ποσό σε πόντους ή χρηματική επιστροφή, που μπορεί να είναι και μεγαλύτερης αξίας από τους κανονικούς τόκους. Μάλιστα οι ανταμοιβές αυτές είναι αφορολόγητες, σε αντίθεση με τους τόκους που επιβαρύνονται με παρακράτηση φόρου 15% και εισφορά αλληλεγγύης.

  • Μία άλλη περίπτωση είναι οι λεγόμενες "στοιχηματικές καταθέσεις". Εδώ η τράπεζα συνδέει την προθεσμιακή κατάθεση με την απόδοση κάποιου χρηματοοικονομικού δείκτη, όπως π.χ. την ισοτιμία Ευρώ/Δολαρίου. Εάν η πρόβλεψη της τράπεζας επαληθευτεί, ο καταθέτης θα αποκομίσει μία σημαντικά υψηλότερη απόδοση, ενώ στην αντίθετη περίπτωση αρκείται σε ένα ελάχιστο εγγυημένο επιτόκιο. Τα προϊόντα αυτά στην ουσία είναι παρόμοια με τα λεγόμενα "προϊόντα εγγυημένου κεφαλαίου" που προσφέρονται μέσω ασφαλιστικών συμβολαίων ή αμοιβαίων κεφαλαίων.

  • Για τους πιο προχωρημένους καταθέτες, υπάρχει η λύση των αμοιβαίων κεφαλαίων & ETF χρηματαγορών ("Money-MarketFunds"). Αυτά επενδύουν σε προθεσμιακές καταθέσεις και έντοκα γραμμάτια άλλων χωρών, εντός και εκτός ΕΕ. Είναι ο πιο πρακτικός τρόπος να διατηρεί κάποιος τα χρήματα του σε χώρες που προσφέρουν ένα υψηλότερο επιτόκιο, όπως οι ΗΠΑ ή η Μ.Βρετανία, και μάλιστα χωρίς τα κέρδη του να φορολογούνται. Φυσικά εδώ ο καταθέτης εκτίθεται σε συναλλαγματικό ρίσκο, που σημαίνει ότι εάν πέσει η ισοτιμία του νομίσματος που έχει επιλέξει, είναι πολύ πιθανό να έχει ζημιά στο κεφάλαιό του. Όπως σχεδόν όλα τα αμοιβαία κεφάλαια και ETF, τα MMF είναι επενδυτικά προϊόντα (έστω και χαμηλού ρίσκου), που δεν εγγυώνται το αρχικό κεφάλαιο ή την τελική απόδοση, σε αντίθεση με τα καταθετικά προϊόντα.

Όμως ακόμα και με αυτά τα προϊόντα, το καθαρό μας όφελος δύσκολα θα ξεπερνάει το 2% σε ετήσια βάση.


Μπορεί αυτό να είναι αρκετό για τα χρήματα που χρησιμοποιούμε για τα τακτικά μας έξοδα, καθώς και την αποταμίευση ανάγκης μας η οποία πρέπει να είναι άμεσα προσβάσιμη όταν την χρειαστούμε. Όμως για τους μακροπρόθεσμους στόχους μας (πάνω από 5 χρόνια), δεν έχει νόημα να κρατάμε το κεφάλαιο που έχουμε αποταμιεύσει σε έναν απλό τραπεζικό λογαριασμό. Οι παλιές καλές εποχές που καθόμασταν και βλέπαμε τους τόκους να αβγατίζουν τις καταθέσεις μας, έχουν περάσει ανεπιστρεπτί.


Η πιο ρεαλιστική λύση για τους μακροπρόθεσμους στόχους μας, είναι να ξεκινήσουμε ένα επενδυτικό πρόγραμμα που θα αξιοποιήσει τις αποταμιεύσεις μας, τις οποίες με τόσο κόπο καταφέραμε να μαζέψουμε. Μπορούμε είτε να ξεκινήσουμε ένα ατομικό ή ομαδικό ασφαλιστικό πρόγραμμα, είτε εάν έχουμε πρόσβαση σε ένα Ταμείο Επαγγελματικής Ασφάλισης, ή ακόμα και να φτιάξουμε ένα δικό μας επενδυτικό χαρτοφυλάκιο μόνοι μας ή με την βοήθεια ενός επενδυτικού συμβούλου.


Όλα αυτά όμως έχουν σαν βασικά δομικά υλικά τις δύο μεγάλες κατηγορίες επενδυτικών τίτλων: τα ομόλογα και τις μετοχές. Και τα αρνητικά επιτόκια έχουν φέρει και εδώ σημαντικές αλλαγές, τις οποίες πρέπει να καταλάβουμε καλά ώστε να μην εκπλαγούμε δυσάρεστα στο μέλλον. Στο δεύτερο μέρος του άρθρου μας λοιπόν, θα δούμε αναλυτικά πως τα αρνητικά επιτόκια έχουν επηρεάσει τα στοιχειώδη χαρακτηριστικά και την πορεία των τίτλων αυτών, έτσι ώστε να έχουμε τις σωστές προσδοκίες από ένα χαρτοφυλάκιο που τα περιέχει!


Πηγή

77 προβολές

ΣXETIKA ME TO 

money-market.gr

MM_logo.png

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ